خلاصه‌ی این گزارش
موسسه‌ی آکسفورد اکونومیکس (Oxford Economics) در شاخص شهرهای جهانی ۲۰۲۶، تولید ناخالص هر شهر در سال ۲۰۲۵ را بر جمعیت آن تقسیم کرده است و وبسایت ویژوال کپیتالیست (Visual Capitalist) فهرست ۴۰ شهر اول این محاسبه را در ۱۳ مهر ۱۴۰۵ منتشر کرد. پنج نکته‌ی اصلی این فهرست به این ترتیب است:
- شهر سنخوزه در آمریکا با ۲۳۸٬۷۰۰ دلار تولید به ازای هر نفر در صدر قرار دارد و ۲۷ شهر از ۴۰ شهر فهرست در آمریکا هستند.
- شهر دمام در عربستان با ۹۷٬۰۷۴ دلار در رتبهی ۳۹ ایستاده و تنها شهر خاورمیانه در این فهرست است.
- دبی در میان این ۴۰ شهر نیست؛ یعنی تولید سرانهی آن طبق همین محاسبه کمتر از ۹۶٬۹۵۸ دلار است. با این حال دبی در رتبهبندی کلی همین شاخص ۹ پله بالا رفته و به رتبهی ۴۲ رسیده است.
- دلیل اصلی پایین ماندن عدد سرانهی دبی رشد سریع جمعیت است. در سال ۲۰۲۵ جمعیت دبی ۷٫۵٪ بیشتر شد، در حالی که اقتصاد آن در نه ماه نخست سال ۴٫۷٪ رشد کرد.
- برای کسی که در دبی ملک می‌خرد، همین افزایش جمعیت از عدد سرانه مهم‌تر است، چون تقاضای اجاره و خرید را آدم‌هایی می‌سازند که به شهر می‌آیند.
فهرست کامل ۴۰ شهر ثروتمند جهان + جدول
در این رتبهبندی ثروت یک شهر با تولید ناخالص داخلی سرانه سنجیده میشود؛ یعنی ارزش کل کالاها و خدماتی که در یک شهر تولید شده، تقسیم بر تعداد ساکنان آن. ارقام به دلار آمریکا و مربوط به سال ۲۰۲۵ است. شاخص شهرهای جهانی آکسفورد اکونومیکس هزار شهر جهان را در پنج حوزهی اقتصاد، سرمایهی انسانی، کیفیت زندگی، محیط زیست و حکمرانی با هم مقایسه میکند و این فهرست از بخش اقتصادی همان شاخص بیرون آمده است.
| رتبه | شهر | کشور | تولید سرانه در ۲۰۲۵ |
|---|---|---|---|
| ۱ | سنخوزه | آمریکا | ۲۳۸٬۷۰۰ دلار |
| ۲ | سانفرانسیسکو | آمریکا | ۱۸۱٬۸۸۹ دلار |
| ۳ | دوبلین | ایرلند | ۱۵۹٬۷۳۲ دلار |
| ۴ | بازل | سوئیس | ۱۵۶٬۳۱۲ دلار |
| ۵ | سیاتل | آمریکا | ۱۵۲٬۰۳۰ دلار |
| ۶ | شهر لوکزامبورگ | لوکزامبورگ | ۱۴۷٬۳۹۶ دلار |
| ۷ | ژنو | سوئیس | ۱۴۴٬۴۳۶ دلار |
| ۸ | بوستون | آمریکا | ۱۳۵٬۲۶۴ دلار |
| ۹ | زوریخ | سوئیس | ۱۳۱٬۴۵۷ دلار |
| ۱۰ | نیویورک | آمریکا | ۱۲۹٬۲۵۳ دلار |
| ۱۱ | سالت‌لیک‌سیتی | آمریکا | ۱۲۶٬۵۷۵ دلار |
| ۱۲ | دورهام | آمریکا | ۱۲۱٬۵۲۵ دلار |
| ۱۳ | واشنگتن | آمریکا | ۱۲۰٬۶۳۸ دلار |
| ۱۴ | بریجپورت | آمریکا | ۱۱۹٬۵۳۹ دلار |
| ۱۵ | هارتفورد | آمریکا | ۱۱۴٬۵۴۱ دلار |
| ۱۶ | دنور | آمریکا | ۱۱۱٬۸۵۲ دلار |
| ۱۷ | دی‌موین | آمریکا | ۱۱۱٬۶۴۴ دلار |
| ۱۸ | لس‌آنجلس | آمریکا | ۱۱۰٬۳۹۳ دلار |
| ۱۹ | آستین | آمریکا | ۱۰۹٬۴۵۸ دلار |
| ۲۰ | نشویل | آمریکا | ۱۰۸٬۶۰۹ دلار |
| ۲۱ | برن | سوئیس | ۱۰۷٬۸۹۴ دلار |
| ۲۲ | سن‌دیگو | آمریکا | ۱۰۵٬۴۰۳ دلار |
| ۲۳ | مدیسون | آمریکا | ۱۰۵٬۳۳۰ دلار |
| ۲۴ | آلبانی | آمریکا | ۱۰۴٬۲۰۹ دلار |
| ۲۵ | شیکاگو | آمریکا | ۱۰۲٬۵۴۶ دلار |
| ۲۶ | مینیاپولیس | آمریکا | ۱۰۲٬۳۴۵ دلار |
| ۲۷ | اوماها | آمریکا | ۱۰۲٬۳۳۲ دلار |
| ۲۸ | اوترخت | هلند | ۱۰۱٬۲۲۵ دلار |
| ۲۹ | شارلوت | آمریکا | ۱۰۱٬۱۵۲ دلار |
| ۳۰ | بالتیمور | آمریکا | ۱۰۰٬۸۰۴ دلار |
| ۳۱ | هیوستون | آمریکا | ۱۰۰٬۷۶۹ دلار |
| ۳۲ | ایندیاناپولیس | آمریکا | ۱۰۰٬۷۳۷ دلار |
| ۳۳ | مونیخ | آلمان | ۱۰۰٬۲۹۷ دلار |
| ۳۴ | دالاس | آمریکا | ۹۹٬۷۸۸ دلار |
| ۳۵ | لوزان | سوئیس | ۹۹٬۳۸۰ دلار |
| ۳۶ | سنگاپور | سنگاپور | ۹۹٬۳۵۴ دلار |
| ۳۷ | کپنهاگ | دانمارک | ۹۸٬۹۹۰ دلار |
| ۳۸ | آتلانتا | آمریکا | ۹۷٬۹۴۰ دلار |
| ۳۹ | دمام | عربستان سعودی | ۹۷٬۰۷۴ دلار |
| ۴۰ | پرت | استرالیا | ۹۶٬۹۵۸ دلار |
چرا ۲۷ شهر از ۴۰ شهر در آمریکاست
بیش از دو سوم این فهرست را شهرهای آمریکا گرفته‌اند. سنخوزه، سانفرانسیسکو و سیاتل که در رتبه‌های اول، دوم و پنجم هستند، مرکز شرکت‌های بزرگ فناوری‌اند و در این شهرها هر نفر ارزش بسیار بالایی تولید میکند. سنخوزه حدود ۵۷ هزار دلار از سانفرانسیسکو جلوتر است و همین فاصله نشان می‌دهد که تمرکز شرکت‌های فناوری در دره‌ی سیلیکون تا چه اندازه بر عدد سرانه اثر می‌گذارد.
نیویورک با وجود اینکه اقتصادی بسیار بزرگ‌تر از بیشتر شهرهای این فهرست دارد، در رتبهی دهم قرار گرفته است، چون تولید سرانه اندازه‌ی اقتصاد را نشان نمی‌دهد و فقط سهم هر نفر از آن را می‌سنجد. به همین دلیل شهرهای کوچک‌تری مانند دی‌موین و اوماها هم در فهرست جا گرفته‌اند.
از اروپا ده شهر در این فهرست هست و نیمی از آنها یعنی بازل، ژنو، زوریخ، برن و لوزان در سوئیس قرار دارند. نکته‌ی جالب اینجاست که لندن و پاریس که در رتبهبندی کلی همین شاخص دوم و سوم جهان هستند، در میان این ۴۰ شهر دیده نمی‌شوند. این تفاوت نشان می‌دهد که قدرت کلی یک شهر و تولید سرانهی آن دو موضوع جدا هستند و هر کدام چیز متفاوتی را میسنجند.
ثروتمندترین شهر خاورمیانه کدام است و چرا دمام
شهر دمام، مرکز استان شرقی عربستان، با ۹۷٬۰۷۴ دلار تولید سرانه در رتبهی ۳۹ جهان قرار گرفته و تنها شهر خاورمیانه در این فهرست است. دفتر مرکزی شرکت آرامکو در ظهران، در همسایگی دمام، قرار دارد و بخش بزرگی از نفت و گاز عربستان در همین استان تولید میشود. وقتی ارزش این تولید به حساب شهری گذاشته شود که جمعیت آن در مقایسه با این حجم تولید زیاد نیست، سهم هر نفر به‌طور طبیعی بالا می‌رود. بنابراین عدد بالای دمام بیشتر از ساختار اقتصاد آن خبر می‌دهد تا از درآمد ساکنانش.
دبی، ابوظبی، دوحه و ریاض هیچ‌کدام در این ۴۰ شهر نیستند. برای مقایسه در سطح کشور، تولید سرانهی امارات طبق ارقام بانک جهانی حدود ۵۰٬۳۰۰ دلار است؛ عددی که در گزارش ثروتمندترین کشورهای خاورمیانه با جزئیات بیشتری بررسی کرده‌ام.
رتبهی دبی، ریاض و ابوظبی در شاخص شهرهای جهانی ۲۰۲۶ + نمودار
آکسفورد اکونومیکس شاخص ۲۰۲۶ را در ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ (۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶) منتشر کرد. در این شاخص دبی و ریاض برای نخستین بار وارد ۵۰ شهر اول جهان شده‌اند. دبی ۹ پله بالا رفته و در رتبهی ۴۲ قرار گرفته است، ریاض با ۴۷ پله صعود به رتبهی ۵۰ رسیده و ابوظبی ۱۱ پله پایین آمده و در رتبهی ۸۴ است. هر سه شهر در بخش تازه‌ای از گزارش آمدهاند که آکسفورد اکونومیکس آن را به شهرهایی اختصاص داده که انتظار دارد در سال‌های آینده رتبهی بهتری بگیرند.
| حوزه | دبی | ریاض | ابوظبی |
|---|---|---|---|
| اقتصاد | ۶۸٫۲ | ۷۷٫۷ | ۶۱٫۲ |
| سرمایهی انسانی | ۹۷٫۹ | ۹۲٫۵ | ۸۹٫۲ |
| کیفیت زندگی | ۶۸٫۳ | ۶۴٫۴ | ۶۷٫۹ |
| محیط زیست | ۵۴٫۰ | ۴۸٫۸ | ۵۲٫۰ |
| حکمرانی | ۵۶٫۶ | ۴۵٫۷ | ۵۶٫۶ |
| امتیاز کل | ۷۹٫۶ | ۷۸٫۱ | ۷۳٫۲ |
| رتبهی کل در میان هزار شهر | ۴۲ | ۵۰ | ۸۴ |
نقطه‌ی قوت دبی سرمایهی انسانی است؛ حوزه‌ای که در آن دوم جهان شده و گزارش‌های منتشرشده درباره‌ی این شاخص بخشی از آن را به اصلاحات ویزای طلایی و ویزای بازنشستگی نسبت می‌دهند. در حوزهی اقتصاد اما دبی پنجاه‌وسوم است و ریاض هجدهم، و ابوظبی در همین حوزه به رتبهی ۱۱۰ رسیده است.
آکسفورد اکونومیکس در متن گزارش درگیری‌های منطقه را «مانعی جدی» برای این شهرها توصیف کرده است، اما پیش‌بینی میکند که شهرهای منطقه به پشتوانه‌ی مزیت‌های ساختاری و صندوق‌های ثروت بزرگ خود، در سال‌های آینده هم رتبهی بالاتری بگیرند.
چرا تولید سرانهی دبی از جایگاه واقعی آن عقب می‌ماند
تولید سرانه یک کسر است که صورت آن تولید اقتصاد و مخرج آن تعداد ساکنان شهر است. اگر مخرج سریعتر از صورت بزرگ شود، عدد سرانه پایین می‌آید، حتی اگر اقتصاد در حال رشد باشد.
طبق آمار مرکز داده و آمار دبی، جمعیت دبی در پایان سال ۲۰۲۵ به ۴٫۵۸ میلیون نفر رسید که نسبت به پایان ۲۰۲۴ حدود ۳۳۲ هزار نفر و ۷٫۵٪ بیشتر است. در همان سال تولید ناخالص داخلی دبی در نه ماه نخست به ۳۵۵ میلیارد درهم رسید و ۴٫۷٪ رشد کرد. اگر این دو عدد را کنار هم بگذاریم، سهم هر نفر از تولید حدود ۲٫۶٪ کم میشود، در حالی که اقتصاد دبی در همین مدت بزرگ‌تر شده است.
وضعیت دو شهر اول فهرست برعکس است. طبق برآورد اداره‌ی سرشماری آمریکا، جمعیت کلان‌شهر سانفرانسیسکو در ژوئیه‌ی ۲۰۲۵ حدود ۲٫۶٪ کمتر از آوریل ۲۰۲۰ بوده و جمعیت کلان‌شهر سنخوزه در همین مدت ۰٫۸٪ کاهش داشته است. در همین پنج سال جمعیت دبی از ۳٬۴۱۱٬۲۰۰ نفر در پایان ۲۰۲۰ به ۴٫۵۸ میلیون نفر در پایان ۲۰۲۵ رسیده است که حدود ۳۴٪ رشد را نشان می‌دهد.
برای اینکه این عدد ملموس‌تر شود، ۳۳۲ هزار نفری که فقط در یک سال به دبی اضافه شدند، حدود ۴۰٪ کل جمعیت شهر سانفرانسیسکو است که در ژوئیه‌ی ۲۰۲۵ برابر ۸۲۶٬۰۷۹ نفر برآورد شده است.
این عدد برای خریدار ملک در دبی چه معنایی دارد
تقاضای مسکن را تعداد آدم‌هایی می‌سازد که به یک شهر می‌آیند و در آن خانه اجاره می‌کنند یا می‌خرند، نه سهم متوسط هر نفر از تولید. شهری که جمعیتش ثابت مانده یا کم شده، حتی با بالاترین تولید سرانهی جهان، برای مالکی که به دنبال مستأجر است مزیت کمتری دارد. به نظر من خریدار ملک در دبی باید به جای این فهرست، سه عدد را دنبال کند:
- سرعت رشد جمعیت و اینکه عرضه‌ی واحدهای تازه با آن همراه میشود یا نه. اثر این تقاضا پیش از هر جای دیگر در تعداد معاملات، قیمت و اجاره دیده میشود که هر ماه در گزارش بازار دبی دنبال می‌کنم.
- اجاره و بازدهی محله به محله، که در شاخص بازدهی اجاره‌ی دبی آمده است و با ماشین‌حساب بازدهی اجاره می‌توانید آن را برای واحد مشخص خودتان حساب کنید.
- هزینه‌ی کامل خرید و نگهداری، از کارمزد اداره‌ی زمین دبی (DLD) تا شارژ ساختمان، که در راهنمای خرید ملک در دبی برای ایرانیان جمع کرده‌ام.
رتبهی دوم دبی در سرمایهی انسانی هم برای بازار اجاره خبر خوبی است، چون نشان می‌دهد بخش بزرگی از کسانی که به دبی می‌آیند نیروی کار متخصص با درآمد بالا هستند؛ همان گروهی که مستأجر اصلی واحدهای میان‌رده و لوکس شهر را تشکیل می‌دهد.
کجا باید با احتیاط به این رتبهبندی نگاه کرد
- تولید سرانه با درآمد ساکنان یکی نیست. این عدد ارزش تولید شهر را تقسیم بر جمعیت نشان می‌دهد و درباره‌ی حقوق، هزینه‌ی زندگی یا توزیع ثروت چیزی نمی‌گوید.
- مرز شهر در هر کشور به شکل متفاوتی تعریف میشود. در شهرهایی مانند لوکزامبورگ، بازل و ژنو بخش قابل توجهی از نیروی کار هر روز از کشورهای همسایه رفت‌وآمد میکند؛ تولید این افراد به نام شهر ثبت میشود، اما خودشان در جمعیت شهر شمرده نمی‌شوند و همین عدد سرانه را بالا می‌برد.
- آمار جمعیت دبی در سال ۲۰۲۵ با روش تازه‌ای بر پایهی داده‌های اداری و لحظه‌ای جمع‌آوری شده است، بنابراین مقایسه‌ی پنج‌ساله را باید تقریبی دانست. به گفته‌ی همین مرکز، میانگین افرادی که در طول روز در دبی حضور دارند به ۶٫۳۹ میلیون نفر می‌رسد.
- همه‌ی ارقام مربوط به سال ۲۰۲۵ است و اثر درگیری‌های منطقه که از ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، هنوز در آمار رسمی جمعیت دیده نمی‌شود. آمار جمعیت ۲۰۲۶ را پس از انتشار در همین گزارش به‌روز می‌کنم.
برداشت من
فهرست ثروتمندترین شهرها نشان می‌دهد در کدام شهر هر نفر بیشترین تولید را دارد، اما نشان نمی‌دهد آدم‌ها به کدام شهر می‌روند. دبی در این فهرست نیست، چون با سرعتی بیشتر از رشد اقتصادش جمعیت جذب میکند، و برای بازار ملک همین جذب جمعیت مهم‌ترین عددی است که باید دنبال کرد. اگر می‌خواهید بدانید این روند برای محله یا واحدی که در نظر دارید چه معنایی دارد، عددهای همان محله را با هم بررسی می‌کنیم.
پرسش‌های متداول
شهر سنخوزه در کالیفرنیا با ۲۳۸٬۷۰۰ دلار تولید سرانه، طبق شاخص شهرهای جهانی ۲۰۲۶ آکسفورد اکونومیکس که بر پایهی آمار سال ۲۰۲۵ است. سانفرانسیسکو با ۱۸۱٬۸۸۹ دلار دوم و دوبلین با ۱۵۹٬۷۳۲ دلار سوم است.
شهر دمام در عربستان سعودی با ۹۷٬۰۷۴ دلار تولید سرانه. دمام رتبهی ۳۹ جهان را دارد و تنها شهر خاورمیانه در میان ۴۰ شهر اول است. بخش بزرگی از نفت و گاز عربستان در استان شرقی، که دمام مرکز آن است، تولید میشود.
چون جمعیت دبی سریعتر از تولید آن رشد میکند. جمعیت دبی در سال ۲۰۲۵ حدود ۷٫۵٪ بیشتر شد و تولید ناخالص در نه ماه نخست سال ۴٫۷٪ رشد کرد، بنابراین سهم هر نفر از تولید حدود ۲٫۶٪ کم شد. نبودن در فهرست ۴۰ شهر یعنی تولید سرانهی دبی طبق این محاسبه کمتر از ۹۶٬۹۵۸ دلار است.
آکسفورد اکونومیکس عدد دبی را در فهرست ۴۰ شهر اول منتشر نکرده است، پس طبق این محاسبه کمتر از رقم شهر چهلم یعنی پرت با ۹۶٬۹۵۸ دلار است. تولید سرانهی کل امارات طبق ارقام بانک جهانی حدود ۵۰٬۳۰۰ دلار است.
دبی با امتیاز کل ۷۹٫۶ در رتبهی ۴۲ از میان هزار شهر قرار دارد و ۹ پله بالا رفته است. این نخستین بار است که دبی وارد ۵۰ شهر اول میشود. آکسفورد اکونومیکس این شاخص را در ۲۴ شهریور ۱۴۰۵ منتشر کرد.
ریاض با ۴۷ پله صعود و امتیاز ۷۸٫۱ به رتبهی ۵۰ رسید و در حوزهی اقتصاد هجدهم است. ابوظبی ۱۱ پله پایین آمد و با امتیاز ۷۳٫۲ در رتبهی ۸۴ قرار گرفت. هر دو شهر مانند دبی در فهرست شهرهایی آمدهاند که آکسفورد اکونومیکس انتظار رشدشان را دارد.
در سرمایهی انسانی، که با امتیاز ۹۷٫۹ دوم جهان است. ضعیفترین حوزههای دبی محیط زیست با ۵۴٫۰ و حکمرانی با ۵۶٫۶ است و در اقتصاد امتیاز ۶۸٫۲ و رتبهی ۵۳ را دارد.
طبق آمار مرکز داده و آمار دبی، جمعیت دبی در پایان سال ۲۰۲۵ برابر ۴٫۵۸ میلیون نفر بود که در یک سال حدود ۳۳۲ هزار نفر یعنی ۷٫۵٪ بیشتر شده است. میانگین افرادی که در طول روز در دبی حضور دارند، با احتساب رفت‌وآمدها و گردشگران، ۶٫۳۹ میلیون نفر است.
۲۷ شهر از ۴۰ شهر. اروپا ده شهر در این فهرست دارد که پنج شهر آن یعنی بازل، ژنو، زوریخ، برن و لوزان در سوئیس هستند. سه شهر باقی‌مانده سنگاپور، دمام و پرت است.
لندن و پاریس در رتبهبندی کلی شاخص شهرهای جهانی دوم و سوم هستند، اما تولید سرانهی آنها کمتر از ۹۶٬۹۵۸ دلار، یعنی رقم شهر چهلم، است. قدرت کلی یک شهر و تولید سرانهی آن دو موضوع جداگانه را میسنجند.
نه به تنهایی. سنخوزه و سانفرانسیسکو دو شهر اول فهرست هستند، اما طبق برآورد اداره‌ی سرشماری آمریکا جمعیت کلان‌شهر سانفرانسیسکو در ژوئیه‌ی ۲۰۲۵ حدود ۲٫۶٪ و جمعیت کلان‌شهر سنخوزه ۰٫۸٪ کمتر از سال ۲۰۲۰ بود. جمعیت دبی در پنج سال مشابه حدود ۳۴٪ رشد کرده و تقاضای مسکن از تعداد آدم‌ها می‌آید.
آکسفورد اکونومیکس تولید ناخالص هر شهر در سال ۲۰۲۵ را بر جمعیت آن تقسیم کرده و نتیجه را به دلار آمریکا آورده است. کسانی که بیرون از شهر زندگی می‌کنند و هر روز برای کار به آن می‌آیند در جمعیت شهر شمرده نمی‌شوند و همین عدد شهرهایی مانند لوکزامبورگ و بازل را بالا می‌برد.