نور خورشید در دبی فقط موضوع سلیقه نیست و مستقیم به گرما، هزینه و راحتی زندگی مربوط میشود. واحدی که پنجرههای اصلیاش رو به آفتاب بعدازظهر است، در تابستان گرمتر میماند، سیستم سرمایش آن ساعتهای بیشتری کار میکند و بالکنش در ماههای گرم تقریباً استفادهای ندارد. خبر خوب این است که پیش از خرید یا اجاره، با یک نقشهی رایگان میتوانید ببینید آفتاب در هر ساعت و هر روز سال به کدام سمت ساختمان میتابد و سایهی برجهای اطراف کجا میافتد. این نقشه فقط برای دبی نیست و برای هر آدرسی در هر جای دنیا به همان شکل کار میکند.
خلاصه در چند خط
- ابزار ShadeMap در نشانی shademap.app رایگان است، بدون نصب روی گوشی و رایانه باز میشود و برای هر آدرسی در هر شهر دنیا کار میکند.
- نام ساختمان را جستوجو کنید، تاریخ را روی ۲۱ ژوئن (۳۱ خرداد) بگذارید و ساعت را روی ۴ بعدازظهر ببرید. اگر پنجرههای موردنظر شما در آفتاب است، آن اتاق در تابستان گرمترین ساعتهای روز را زیر آفتاب مستقیم میگذراند.
- در دبی، سمت شمال و شرق خنکترند. سمت غرب سنگینترین آفتاب را میگیرد، آن هم بعدازظهر که هوا از همیشه گرمتر است. سمت جنوب در تابستان تقریباً آفتاب مستقیم نمیگیرد و در زمستان تمام روز آفتابی است.
- مهمترین نکته این است که نقشه فقط ساختمانهایی را میشناسد که امروز وجود دارند. اگر زمین کنار ساختمان خالی است، بپرسید قرار است چه چیزی روی آن ساخته شود.
ابزار ShadeMap چیست و چرا برای هر جای دنیا کار میکند
ابزار ShadeMap یک نقشهی آنلاین است که سایهی ساختمانها، درختها و کوهها را برای هر تاریخ و هر ساعت شبیهسازی میکند. روش کار آن ساده است. ابزار از روی مکان و تاریخ، جای خورشید در آسمان را حساب میکند و از هر نقطهی نقشه خطی به سمت خورشید میکشد. اگر این خط به ساختمان، درخت یا کوه برخورد کند، آن نقطه در سایه است و اگر برخورد نکند، در آفتاب قرار دارد.
از آنجا که این محاسبه فقط به مکان و تاریخ نیاز دارد، ابزار برای تمام کرهی زمین کار میکند. همان چند کلیکی که یک برج را در دبی مارینا (Dubai Marina) بررسی میکند، برای آپارتمانی در تهران، خانهای در استانبول یا ویلایی در تورنتو هم به همان شکل کار میکند. دادهی ساختمانها از OpenStreetMap، Overture و Mapbox، دادهی درختها از Meta و مؤسسهی منابع جهانی (WRI) و دادهی پستی و بلندی زمین از یک منبع جداگانه میآید.
استفاده از نسخهی پایه رایگان است و به ثبتنام نیاز ندارد. به گفتهی خود سایت، خطای دادهی رایگان بین ۱ تا ۳ متر است. برای بعضی شهرها، از جمله محدودهی دبی مارینا و لندن، دادهی دقیقتری هم وجود دارد که با اسکن لیزری (LiDAR) و عکسبرداری هوایی تهیه شده است. خطای این داده حدود ۲۵ سانتیمتر است و هر کیلومتر مربع آن ۳٫۹۹ دلار قیمت دارد. برای تصمیمگیری دربارهی یک واحد، نسخهی رایگان کافی است.
چرا نور خورشید در دبی به قیمت و هزینهی ملک مربوط است
دبی روی عرض جغرافیایی ۲۵ درجهی شمالی قرار دارد، کمی بالاتر از مدار رأسالسرطان. به همین دلیل خورشید در اوج تابستان تقریباً بالای سر میایستد. در ۳۱ خرداد، ارتفاع خورشید در ظهر به ۸۸ درجه میرسد و روز ۱۳ ساعت و ۴۲ دقیقه طول میکشد. خورشید در این روز از شمالشرق طلوع میکند و در شمالغرب غروب میکند. در تیر و مرداد هم دمای بعدازظهر بهطور معمول از ۴۰ درجهی سانتیگراد بالاتر میرود.
در چنین آبوهوایی، آفتاب مستقیمی که از پشت شیشه وارد خانه میشود، گرمای خانه را بالا میبرد. واحدی که پنجرههای اصلیاش رو به آفتاب بعدازظهر است، در تابستان گرمتر میماند، سیستم سرمایش آن ساعتهای بیشتری کار میکند و قبض برق یا سرمایش مرکزی بالاتر میآید. بالکنی که ساعت ۴ بعدازظهر زیر آفتاب مستقیم است، از خرداد تا مهر عملاً قابل استفاده نیست.
خریدار ایرانی معمولاً با یک عادت درست از تهران میآید. در تهران، خانهی آفتابگیر و پنجرهی رو به جنوب یک امتیاز است، چون آفتاب زمستان خانه را گرم و روشن میکند. این عادت در دبی فقط نیمی از ماجراست. آفتاب زمستان دبی از آذر تا بهمن دلپذیر است، اما آفتاب تابستان را باید مدیریت کنید. به همین دلیل من جهت واحد را مانند سروصدا بخشی از قیمت میدانم، نه یک سلیقهی شخصی، چون هنگام فروش یا اجاره، خریدار و مستأجر آگاه همین را میسنجند.
کدام سمت ساختمان در دبی بیشترین آفتاب را میگیرد
سمت غرب در تابستان گرمترین سمت ساختمان است. در ۳۱ خرداد، دیوار رو به غرب از ساعت ۱۲:۲۱ تا غروب، نزدیک به هفت ساعت، آفتاب مستقیم میگیرد و این آفتاب درست در گرمترین ساعتهای روز به آن میرسد. سمت شرق در مجموع همان مقدار آفتاب را دریافت میکند، اما از طلوع تا ظهر، یعنی در ساعتهایی که هوا هنوز خنکتر است.
سمت شمال خنکترین سمت ساختمان است. در تابستان، خورشید فقط صبح زود و عصر، آن هم با زاویهای بسیار مایل، به دیوار شمالی میتابد و گرمایی که این دیوار در مجموع میگیرد کمتر از ۴۰ درصد دیوار غربی است. از اول مهر تا پایان اسفند، آفتاب مستقیم اصلاً به دیوار رو به شمال نمیرسد و نور این سمت در بیشتر سال نوری غیرمستقیم و یکنواخت است.
سمت جنوب با تغییر فصل رفتار کاملاً متفاوتی دارد. در تابستان خورشید تقریباً بالای سر است و دیوار جنوبی فقط حدود سه ساعت، از ۱۰:۵۰ تا ۱۳:۵۳، آفتاب میگیرد، آن هم از بالا و با زاویهای بسیار تند. یک بالکن در طبقهی بالاتر همین مقدار را هم از داخل خانه دور نگه میدارد. در ۳۰ آذر، کوتاهترین روز سال که شبش شب یلداست، همین دیوار از ساعت ۷ صبح تا ۵:۳۰ عصر در آفتاب است و بیشترین آفتاب را در میان همهی سمتها دریافت میکند.
به جهت منظرهی دریا کمتر توجه میشود. ساحل دبی از جبل علی تا دیره در امتداد جنوبغرب به شمالشرق کشیده شده است. بنابراین واحدی که در دبی مارینا یا جیبیآر (JBR) رو به دریاست، معمولاً رو به شمالغرب قرار دارد. این سمت در تابستان از حدود ساعت ۱۲:۳۰ تا غروب آفتاب مستقیم میگیرد. منظرهی دریا و غروب آفتاب از همان پنجرهای دیده میشود که گرمای عصر تابستان از آن وارد میشود. این دلیلی برای نخریدن چنین واحدی نیست، اما باید کیفیت شیشه، عمق بالکن و پرده را جدی بگیرید.
برای ویلا و تاونهاوس، پرسش اصلی معمولاً حیاط و استخر است. در زمستان، خورشید پایین و در سمت جنوب قرار دارد و خودِ ویلا روی حیاط شمالی سایه میاندازد. در ظهر ۳۰ آذر، سایهی یک ساختمان دوطبقه با ارتفاع ۸ متر حدود ۹ متر به سمت شمال کشیده میشود. در تابستان وضعیت برعکس است. خورشید ظهر بالای سر میایستد و حیاط جز در ساعتهای صبح و عصر تقریباً هیچ سایهای از ساختمان نمیگیرد. اگر برای شما مهم است که استخر در بعدازظهرهای تابستان سایه داشته باشد، باید ساختمان یا درختی در سمت غرب آن باشد و نقشه دقیقاً همین را نشان میدهد.
چطور در پنج دقیقه آفتاب و سایهی یک واحد را بررسی کنید
- سایت shademap.app را در مرورگر گوشی یا رایانه باز کنید. نصب برنامه لازم نیست و در آیفون میتوانید آن را از منوی اشتراکگذاری سافاری به صفحهی اصلی اضافه کنید.
- نام برج، پروژه یا محله را در کادر جستوجو بنویسید یا نقشه را تا ساختمان موردنظر جابهجا کنید.
- نقشه را آنقدر کوچک کنید که ساختمانهای بلند اطراف هم روی صفحه دیده شوند. ابزار فقط ساختمانهایی را حساب میکند که روی صفحه هستند و برجی که بیرون از کادر باشد، در محاسبه نمیآید.
- روی تاریخ در پایین صفحه بزنید تا نوار زمان از ساعت به ماه تغییر کند. نوار را تا ۲۱ ژوئن (۳۱ خرداد) بکشید، سپس روی ساعت بزنید و نوار ساعت را روی ۸ صبح، ۱۲ ظهر و ۴ بعدازظهر ببرید و ببینید کدام نمای ساختمان در آفتاب است.
- همین کار را برای ۲۱ دسامبر (۳۰ آذر) تکرار کنید که خورشید در پایینترین ارتفاع و سایهها در بلندترین حالت خود هستند.
- از منوی لایهها (Layers)، گزینهی Hours in the sun را انتخاب کنید تا مجموع ساعتهای آفتاب مستقیم در همان روز را بهصورت رنگی ببینید.
- برای یک نقطهی مشخص، مانند حیاط، استخر یا تراس طبقهی همکف، در رایانه روی آن کلیک راست کنید و در گوشی انگشت را چند لحظه روی آن نگه دارید. در منویی که باز میشود، گزینهی Annual sunlight را بزنید.
تصویر بالا همان برجها را در یک ساعت مشخص و در دو فصل نشان میدهد. در ۳۱ خرداد، ارتفاع خورشید در ساعت ۴ بعدازظهر ۴۰٫۵ درجه است و سایهها کوتاهاند. در ۳۰ آذر، در همان ساعت ارتفاع خورشید به ۱۷٫۵ درجه میرسد و سایهی برجها تا آن سوی آب کشیده میشود. به همین دلیل همیشه هر دو تاریخ را بررسی کنید.
نمودار سالانهی آفتاب برای یک نقطهی مشخص
این نمودار برای هر روز سال نشان میدهد که آن نقطهی مشخص در چه ساعتهایی آفتاب مستقیم میگیرد. بالای نمودار هم دو عدد آمده است که یکی مجموع ساعتهای آفتاب در سال و دیگری مقدار انرژی خورشید در هر متر مربع است. نقطهای که من در سطح خیابان و میان برجهای دبی مارینا انتخاب کردم، در سال ۱٬۴۲۰ ساعت آفتاب مستقیم میگیرد. یک نقطهی باز در نزدیکی گلوبال ویلیج (Global Village) که ساختمانی اطرافش نیست، طبق همین ابزار ۴٬۳۳۵ ساعت آفتاب دریافت میکند. یعنی برجهای اطراف، حدود دو سوم آفتاب آن نقطه در دبی مارینا را گرفتهاند.
این عدد برای طبقههای پایین، تراسها، استخرهای روی پادیوم و حیاط ویلاها بسیار کاربردی است. اگر حیاطی در زمستان حتی یک ساعت آفتاب نمیگیرد یا استخری در تابستان از ظهر تا غروب زیر آفتاب است، این نمودار پیش از امضا آن را به شما نشان میدهد.
وقتی زمین کنار ساختمان هنوز خالی است
در بازار پیشفروش دبی، بسیاری از قطعههای کنار یک پروژه هنوز خالیاند و نقشه فقط شهر امروز را میشناسد. ابزار طراحی در گوشهی بالای نقشه این کمبود را جبران میکند. شکل ساختمان آینده را روی قطعه بکشید و ارتفاع آن را وارد کنید تا سایهاش روی نقشه ظاهر شود. برای حذف یک ساختمان یا درخت از محاسبه هم کافی است روی آن شکلی با ارتفاع صفر بکشید.
ارتفاع مجاز قطعههای اطراف را از سازنده بپرسید یا در مسترپلن بررسی کنید. برجی که در سمت غرب ساختمان شما ساخته شود، آفتاب بعدازظهر و احتمالاً منظره را از شما میگیرد و برجی که در سمت جنوب ساخته شود، آفتاب زمستان را میگیرد. برای دیدن پروژههایی که در اطراف یک قطعه در دست ساخت یا در مرحلهی پیشفروش هستند، نقشهی سهبعدی همهی پروژههای دبی را ببینید.
محدودیتهایی که پیش از نتیجهگیری باید بدانید
- ارتفاع ساختمانها. ساختمانی که ارتفاعش در داده ثبت نشده باشد، یکطبقه و به ارتفاع ۳٫۱ متر فرض میشود. اگر برج بلندی کنار ساختمان موردنظر شما هیچ سایهای روی نقشه ندارد، ارتفاع آن در داده نیست و نتیجه را باید با احتیاط خواند.
- سطح زمین. سایهها روی سطح زمین نمایش داده میشوند، نه روی طبقهی شما. برای طبقهی سیام، پرسش اصلی این است که آیا ساختمانی بلندتر از آن طبقه در سمت غرب یا جنوب شما وجود دارد یا نه.
- دقت داده. خطای دادهی رایگان ۱ تا ۳ متر است. این دقت برای سایهی یک برج یا حیاط یک ویلا کافی است و برای تصمیمی حساستر، دادهی دقیقتر در دسترس است.
- چیزهایی که مدل نمیشوند. عمق بالکن، سایهبان، نوع شیشه و بازتاب نور از نمای شیشهای برج روبهرو روی نقشه دیده نمیشوند. این موارد را در بازدید حضوری بررسی کنید، ترجیحاً در همان ساعتی که برای شما اهمیت دارد.
فقط دبی نیست؛ تهران، لندن و هر شهر دیگر
همین ابزار برای خانهای در تهران، استانبول، لندن یا تورنتو هم به همان شکل کار میکند، اما منطق تصمیم در هر شهر با آبوهوای آن تغییر میکند. در تهران، ظهر ۳۰ آذر خورشید فقط ۳۱ درجه بالای افق است و سایهی هر ساختمان به ۱٫۷ برابر ارتفاع آن میرسد. به همین دلیل در تهران خانهی آفتابگیر ارزش دارد و ساختمان بلندی که در جنوب ملک ساخته شود، آفتاب زمستان را از آن میگیرد.
در دبی، در همان روز و همان ساعت، ارتفاع خورشید ۴۱ درجه و طول سایه ۱٫۱ برابر ارتفاع ساختمان است و در ۳۱ خرداد، ساختمان در ظهر تقریباً هیچ سایهای ندارد. در لندن، ظهر ۳۰ آذر خورشید ۱۵ درجه بالای افق است و سایهی ساختمان به ۳٫۷ برابر ارتفاع آن میرسد. اگر در شهر دیگری ملک دارید یا برای یکی از اعضای خانواده خانه میخرید، همین بررسی پنجدقیقهای را پیش از تصمیم انجام دهید.
سه بررسی رایگان پیش از پیشنهاد هر واحد
پیش از آنکه واحدی را به مشتری پیشنهاد کنم، سه نقشهی رایگان را کنار هم بررسی میکنم. نقشهی سروصدا نشان میدهد آیا واحد زیر مسیر پرواز قرار دارد یا نه. نقشهی کیفیت هوا نشان میدهد هوای آن محله نسبت به میانگین شهر چه وضعیتی دارد. نقشهی سایه هم نشان میدهد آفتاب در هر ساعت و هر فصل به کدام سمت خانه میرسد. هیچکدام از این سه در بروشور پروژه نیامده است، اما هر سه در زندگی روزمره و در قیمت فروش مجدد اثر دارند.
اگر به دنبال مشاور سرمایهگذاری هستید که پیش از پیشنهاد هر ملکی، همهی این اطلاعات را بررسی کند، از طریق واتساپ یا صفحهی تماس با من در ارتباط باشید.
منبع: سایت shademap.app و صفحهی راهنمای آن (بررسیشده در ۶ مهر ۱۴۰۵)، و محاسبهی من از موقعیت خورشید برای دبی، تهران و لندن.
پرسشهای متداول
ابزار ShadeMap نقشهای آنلاین در نشانی shademap.app است که سایهی ساختمانها، درختها و کوهها را برای هر تاریخ و هر ساعت نشان میدهد. نسخهی پایه رایگان است، به ثبتنام و نصب نیاز ندارد و روی گوشی و رایانه کار میکند. برای برخی شهرها، از جمله دبی مارینا، دادهی دقیقتری با اسکن لیزری هم وجود دارد که هر کیلومتر مربع آن ۳٫۹۹ دلار قیمت دارد.
خیر. ابزار برای هر نقطهی کرهی زمین کار میکند، چون محاسبهی آن فقط به مکان و تاریخ نیاز دارد. آپارتمانی در تهران، خانهای در استانبول یا ویلایی در تورنتو را میتوانید به همان روش بررسی کنید. تنها تفاوت میان شهرها، کاملبودن دادهی ارتفاع ساختمانهاست.
برای اتاق نشیمن و بالکن، سمت شمال و شرق خنکترند. سمت غرب در تابستان از ساعت ۱۲:۲۱ تا غروب، نزدیک به هفت ساعت، آفتاب مستقیم میگیرد، آن هم در گرمترین ساعتهای روز. سمت جنوب در تابستان تقریباً آفتاب مستقیم نمیگیرد و در زمستان تمام روز آفتابی است. انتخاب نهایی به منظره، طبقه و ساختمانهای اطراف هم بستگی دارد.
بله، در تابستان گرمترین سمت ساختمان است. در ۳۱ خرداد، دیوار رو به غرب حدود ۲٫۶ برابر دیوار رو به شمال گرمای آفتاب مستقیم میگیرد و تمام آن بعد از ظهر میرسد، یعنی وقتی دمای هوا در تیر و مرداد بهطور معمول از ۴۰ درجه بالاتر است. شیشهی دوجداره، بالکن عمیق و پردهی مناسب اثر آن را کم میکنند.
در تابستان کمی، و فقط صبح زود و عصر با زاویهای بسیار مایل. از اول مهر تا پایان اسفند، آفتاب مستقیم اصلاً به دیوار رو به شمال نمیرسد. نور این سمت بیشتر غیرمستقیم و یکنواخت است و در تابستان خنکترین سمت ساختمان به شمار میآید.
ساحل دبی از جنوبغرب به شمالشرق کشیده شده است، بنابراین واحد رو به دریا در دبی مارینا و جیبیآر (JBR) معمولاً رو به شمالغرب قرار دارد. این سمت در تابستان از حدود ساعت ۱۲:۳۰ تا غروب آفتاب مستقیم میگیرد و در زمستان فقط بعد از ساعت ۳ بعدازظهر. منظرهی غروب و گرمای عصر تابستان از یک پنجره وارد میشوند.
در ابزار ShadeMap، از منوی لایهها گزینهی Hours in the sun را انتخاب کنید تا مجموع ساعتهای آفتاب در روز انتخابی را ببینید. برای یک نقطهی مشخص، در رایانه روی آن کلیک راست کنید و در گوشی انگشت را روی آن نگه دارید، سپس Annual sunlight را بزنید. نمودار ماهبهماه و ساعتبهساعت آن نقطه، همراه با مجموع ساعتهای آفتاب در سال، نمایش داده میشود.
بله. با ابزار طراحی در گوشهی بالای نقشه، شکل ساختمان را روی قطعه بکشید و ارتفاع آن را وارد کنید تا سایهاش محاسبه شود. برای حذف یک ساختمان یا درخت هم کافی است روی آن شکلی با ارتفاع صفر بکشید. این قابلیت در خرید پیشفروش، که زمینهای اطراف هنوز خالیاند، اهمیت زیادی دارد.
به گفتهی خود سایت، خطای دادهی رایگان ۱ تا ۳ متر است. ساختمانهایی که ارتفاعشان در داده ثبت نشده، یکطبقه و به ارتفاع ۳٫۱ متر فرض میشوند؛ پس اگر برج بلندی روی نقشه سایه ندارد، نتیجه را با احتیاط بخوانید. برای دبی مارینا دادهی لیزری با خطای حدود ۲۵ سانتیمتر، به قیمت ۳٫۹۹ دلار برای هر کیلومتر مربع، در دسترس است.
خیر. سایهها روی سطح زمین نمایش داده میشوند. برای یک طبقهی بالا، بررسی کنید که آیا ساختمانی بلندتر از طبقهی شما در سمت غرب یا جنوب وجود دارد یا نه؛ اگر وجود ندارد، آن طبقه آفتاب همان سمت را کامل دریافت میکند. برای طبقههای پایین، تراسها و ویلاها، نقشه تقریباً همان چیزی را نشان میدهد که تجربه خواهید کرد.
در دبی منظره معمولاً اثر بیشتری از جهت روی قیمت دارد، اما جهت واحد روی هزینهی سرمایش، استفاده از بالکن و راحتی زندگی در تابستان اثر مستقیم دارد و خریدار و مستأجر آگاه آن را میسنجند. به همین دلیل من جهت واحد را مانند سروصدا بخشی از قیمت میدانم و پیش از پیشنهاد هر واحد آن را بررسی میکنم.
سروصدای هواپیما و کیفیت هوا دو بررسی رایگان دیگر هستند. نقشهی سروصدا نشان میدهد آیا واحد زیر مسیر پرواز قرار دارد و نقشهی کیفیت هوا هوای هر محله را با میانگین شهر مقایسه میکند. من هر سه را پیش از پیشنهاد هر واحد کنار هم بررسی میکنم.
بله. سایت در مرورگر گوشی باز میشود و با پردازندهی گرافیکی گوشیهای امروزی روان کار میکند. در آیفون میتوانید از دکمهی اشتراکگذاری سافاری، گزینهی Add to Home Screen را بزنید تا مانند یک برنامه روی صفحهی اصلی قرار بگیرد.